اعطای امتیاز کشتیرانی کارون به بریتانیا

ولف کتباً تعهد کرد در صورت تهدید مرزها برای تمامیت ارضی ایران بکوشد. نامه پیمان دفاعی نبود، اما امین‌السلطان با همان کاغذ شاه را راضی کرد. مدت اولیه ده سال بود. کشتی حق سوار کردن مسافر بی‌گذرنامه و پناه دادن به ایرانی را نداشت. حمل سلاح ممنوع بود. نرخ بادبان و بخار، و نرخ مالک ایرانی و فرنگی، جدا نوشته شد. روی کاغذ انحصار انگلیس نبود؛ در عمل فقط دولت هند می‌توانست از رود بهره برد.

امتیاز وقتی بسته شد که سفیر روسیه در سن‌پترزبورگ بود و با وزیر خارجه‌اش درگیر. تا روس‌ها به خود آمدند ولف بانک شاهنشاهی را هم گرفته بود. دالگوروکوف به ایران که برگشت کنسولگری مشهد خواست، تهدیدی نزدیک افغانستان. پیتر ولاسوف را بی‌تأیید تهران سرکنسول خواند و روانه مشهد کرد. شاه دلخور شد و کاری از پیش نبرد.

کسروی امتیاز کارون را در گفتار یکم جدا روایت نمی‌کند. داستان را از نامهٔ سید جمال از بست عبدالعظیم می‌خواند. به نوشتهٔ سید، امین‌السلطان در مونیخ پنج ساعت با او سخن گفت و خواست در پطرزبورغ ذمهٔ خود را از مسئلهٔ کارون و بانک و معادن تبرئه کند، و اگر روس طریق اسهل نشان دهد همان امتیازها را به حال پیشین بازگرداند. سید می‌گوید امتیازها پیش از صدارت اتابک انجام پذیرفته و اجرایش در زمان او بوده است.

«دیگر آنکه مسئله کارون و بانک و معادن قبل از ارتقاء ایشان برتبه وزارت عظمی انجام پذیرفته است نهایت اینست که اجراء آن از سوء بخت در زمان وزارت ایشان شده است»

متن کامل عرضه داشت در ورقهٔ نامه است. روایت لینچ و ولف و فرمان ۹ آبان از خادم است؛ کسروی نام لینچ و ولف را در این گفتار نمی‌آورد.