ثقةالاسلام
میرزا علی ثقةالاسلام تبریزی
زاد
شاهنشاهی
۲۴۲۰
میلادی
۱۸۶۱
مرگ
شاهنشاهی
۱۰ دی ۲۴۷۰
میلادی
۱ ژانویه ۱۹۱۲
- تبار و خاستگاه
- تبریز؛ خاندان علمی ثقةالاسلامی.
- خانواده
- میرزا علی آقا ثقةالاسلام تبریزی؛ پیشوای شیخیان متجدد آذربایجان.
- پایگاه اجتماعی
- علمای طراز اول، مصلحان فرهنگی و آزادیخواهان آذربایجان.
- چرا در این داستان است
- مجتهد عالیقدر تبریز که در روز عاشورای ۱۳۳۰ قمری به جرم امتناع از تأیید اشغالگری روس به دار آویخته شد.
خلاصه
روحانی مشروطهخواه تبریز. میان مجاهدان و محافظهکاران شهر میایستاد. روسها او را در عاشورا به دار آویختند. کسروی در هیجدهساله این قتل را داغ آذربایجان مینویسد.
زندگی و کار
میانجیگری در انجمن و دفاع از تمامیت ارضی
ثقةالاسلام شخصیتی صلحجو و دانا بود که میان مجاهدان تندرو و نیروهای دولتی موازنه برقرار میکرد. با اشغال تبریز توسط سپاه تزاری در آذر ۱۲۹۰ ش، کنسول روس از او خواست متنی در محکومیت مجاهدان و مشروعیت ورود قشون روس امضا کند. او نپذیرفت و گفت: «من هرگز سندی را امضا نخواهم کرد که حریت و استقلال وطنم را نفی کند». روسها در دهم دی ۱۲۹۰ (عاشورا) او را به دار آویختند.
سالشمار
۱۰ دی ۱۲۹۰
شاهنشاهی ۱۰ دی ۲۴۷۰
میلادی ۱ ژانویه ۱۹۱۲
شهادت در عاشورای تبریز
اعدام بر فراز دار توسط دژخیمان ارتش اشغالگر تزاری.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
کسروی مینویسد ملایان بزرگ تبریز بیشتر از مشروطه رو گرداندند؛ ثقةالاسلام را استثنا میگذارد. این ثقةالاسلام تبریزی است، نه عالم اصفهان در نقل بلدیه.
کسروی دار زدن ثقةالاسلام را نشانهٔ آن میداند که مشروطهٔ تبریز را فقط محمدعلیشاه نکشت؛ پترزبورگ هم کشت.
پادشاه همزمان
- احمدشاهواپسین شاه قاجار
رویدادها
- تصویب قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی۲۴ فروردین ۱۲۸۶
- اولتیماتوم روسیه و انحلال مجلس دوم۳ آذر ۱۲۹۰
پیوستگان
- ستارخانفرماندهٔ مقاومت تبریز
- باقرخانفرماندهٔ محلهٔ خیابان در مقاومت تبریز
- شیخ محمد خیابانیواعظ تبریز؛ سپس وکیل و پیشوای انجمن ایالتی