برو به محتوا
شیر و خورشید، نشان تاریخی ایران

گاهنامهٔ مشروطه

ظل‌السلطان · حاکم اصفهان

مسعود میرزا ظل‌السلطان

شاهزادهٔ مقتدر اصفهان؛ رقیب کنارگذاشته‌شدهٔ ولیعهدی

زاد

هجری شمسی

شاهنشاهی

۲۴۰۸

میلادی

۱۸۵۰

مرگ

هجری شمسی

شاهنشاهی

۲۴۷۷

میلادی

۱۹۱۸

تبار و خاستگاه
تهران / اصفهان؛ فرزند ارشد ناصرالدین‌شاه از عفت‌السلطنه.
خانواده
سلطان مسعود میرزا ظل‌السلطان؛ برادر بزرگتر مظفرالدین‌شاه.
پایگاه اجتماعی
شاهزادگان حاکم‌نشین و فئودال‌های بزرگ نظامی.
چرا در این داستان است
حاکم مقتدر و خودمختار اصفهان و ولایات جنوبی، آمر قتل حسینقلی خان ایلخانی و رقیب همیشگی صدارت در پایتخت.

خلاصه

پسر ارشد ناصرالدین‌شاه و حاکم دیرپای اصفهان. ولیعهد نشد چون مادرش از خاندان قاجار نبود. در اصفهان دولتی در دولت ساخت. خوانندهٔ کسروی او را بیشتر از حاشیهٔ اصفهان می‌شناسد تا از صحن مجلس.

زندگی و کار

حکمرانی بر نیمه جنوبی ایران

نزدیک به سه دهه با قشون مجهز اختصاصی بر اصفهان و فارس فرمان راند. او برای تثبیت اقتدار خود حسینقلی خان بختیاری را در ۱۲۶۱ ش به قتل رساند و در غائله بهایی‌کشی ۱۲۸۲ برای تضعیف امین‌السلطان مسامحه نشان داد.

داوری منابع

این‌ها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظم‌الاسلام یا براون قاطی نشود.

مهدی‌قلی هدایت (مخبرالسلطنه) — خاطرات و خطرات
رجال ناصری

مخبرالسلطنه او را سهمگین و مال‌اندوز می‌نویسد. هیبتش در اصفهان بیش از مهرش در تهران بود.

پادشاه همزمان