رشدیه · پیر معارف
میرزا حسن رشدیه
بنیانگذار دبستان نو و الفبای صوتی
زاد
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۱۰
میلادی
۱۸۵۱
مرگ
هجری شمسی
شاهنشاهی
۱۹ آذر ۲۵۰۳
میلادی
۱۹۴۴
- تبار و خاستگاه
- تبریز؛ محله ششگلان.
- خانواده
- میرزا حسن رشدیه؛ فرزند ملا مهدی تبریزی.
- پایگاه اجتماعی
- روشنفکران فرهنگی، مربیان ملی و فعالان زیرزمینی مشروطه.
- چرا در این داستان است
- بنیانگذار آموزش نوین ابتدایی و الفبای صوتی در ایران، عضو انجمن باغ میکده و طراح سناریوی فلک تجار قند.
خلاصه
بنیانگذار دبستان به شیوهٔ نو و مبدع الفبای صوتی. در تبریز و تهران مدارس را به راه انداخت و تکفیرها و تخریبها را تاب آورد. در آستانهٔ مشروطه از گردانندگان انجمن باغ میکده بود.
زندگی و کار
ابداع الفبای صوتی و مدارس نوین
پس از تحصیل در بیروت و عثمانی، نخستین مدارس ابتدایی مدرن را در ایروان، تبریز و تهران بنا کرد و با وجود تکفیرها و تخریبهای مکرر پایمردی نشان داد.
کنشگری انقلابی و متمم تنبیه الغافلین
در کتاب درسی کفایةالتعلیم متمم سیاسی تنبیه الغافلین را در دفاع از حق عزل حاکم مستبد گنجاند و با تحریک علاءالدوله به فلک تجار، جرقه هجرت صغری را زد.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
گفتار یکم؛ روزنامه و دبستان
کسروی رشدیه را نمونهٔ کاری میداند که توده را برای فهم مشروطه آماده میکرد.
پادشاه همزمان
- مظفرالدینشاهشاه فرمان مشروطه
رویدادها
- فلک کردن تجار قند توسط علاءالدوله در تهران۲۱ آذر ۱۲۸۴
پیوستگان
- احمدخان علاءالدولهحاکم مستبد و منضبط تهران؛ مجری فلک تجار قند
- عبدالمجید میرزا عینالدولهصدراعظم آغاز جنبش؛ سپس فرماندهٔ سپاه دولتی بر تبریز
- عبدالرحیم طالبوف تبریزینظریهپرداز مشروطه و آموزش عمومی؛ وکیل دورهٔ اول مجلس