انقلاب مالیاتی بهارستان و قانون الغای تیول‌داری و تسعیر

کمیسیون مالیه به ریاست وثوق‌الدوله طرح لغو تیول را به صحن آورد. احسن‌الدوله در مجلس اعلام کرد:

«با وجود سلطنت مشروطه و آزادی ملت، غیرممکن است رعیت بندگی ارباب تیول را بپذیرد؛ تیولات باید بدون استثنا به دولت بازگردد.»

مجلس تصویب کرد کلیه اراضی تیول به خزانه دولت مسترد شود، تسعیر اجباری کالا ملغی گردد و نظارت بر جمع‌آوری مالیات‌ها به انجمن‌های محلی سپرده شود. شاه در ۲۵ اردیبهشت ۱۲۸۶ قانون را توشیح کرد.

کسروی در گفتار چهارم سه کار کمیسیون وثوق‌الدوله را می‌نویسد. تفاوت عمل: حکمران از مردم به کتابچهٔ خود می‌گرفت و به دولت به کتابچهٔ کهنه می‌پرداخت؛ در کرمان کتابچهٔ دولت ۴۴۰۰۰ تومان و گرفتهٔ حکمران ۱۷۰۰۰۰. تیول: مالیات دیه به‌جای مقرری نقد؛ کمیسیون تیول را برانداخت تا مالیات به صندوق آید و مقرری از صندوق پردازد. تسعیر: بهای کهنهٔ غله در حالی که بها پنج شش برابر شده بود. کسروی نتیجهٔ سیاسی را جدا شدن مفتخواران و دیه‌داران از توده می‌داند؛ همان رنجش سپس در تبریز به مجتهد پیوست.

کسروی می‌گوید کمیسیون مالی پس از شش ماه کار را تمام کرد. درآمد پیشین ۱۵ کرور، خرج ۲۱ کرور و نیم، کسری ۶.۵ کرور. از چهار راه ۸ کرور از خرج کم شد: سالانهٔ شاهزادگان (شعاع‌السلطنه ۱۱۵، ظل‌السلطان ۷۵، نایب‌السلطنه ۲۹ هزار تومان؛ کمیسیون به هر یک ۱۲ هزار)، مالیات واقعی حکمرانان، تیول، و پرداخت جنس به جای تسعیر کهنه. از دریافتی دربار ۳۸۰ هزار تومان کم شد. برای دربار یک کرور که ۳۰ هزار خود شاه. یکشنبه ۱۷ آبان مجلس براست داشت. کسروی می‌نویسد محمدعلی سپس سالانهٔ شترخانه و صندوقخانه را نپرداخت تا خرده‌کارداران را با مجلس دشمن کند.