قاجار
محمدعلیشاه
شاه به توپ بستن مجلس
سالهای سلطنت
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۴۶۵ تا ۲۴۶۸
میلادی
۱۹۰۷ تا ۱۹۰۹
ولیعهد تبریز و سپس شاه تهران. مشروطه را برنتافت. مجلس را با قزاق روس به توپ بست، استبداد صغیر آورد، و پس از فتح تهران خلع شد. کسروی او را از روز ولیعهدی در تبریز بدخواه آزادی مینویسد.
منابع
احمد کسروی — تاریخ مشروطهٔ ایران
گفتار سوم و یازدهم
کسروی بدیهای محمدعلی میرزای ولیعهد را پیش از تاجگذاری میآورد و تاجگذاری را آغاز بیپروایی با مجلس میداند. روایت رفتن به باغشاه، با شابشال و لیاخوف، از صفحات مشهور کتاب است.
ادوارد گرانویل براون — The Persian Revolution of 1905–1909
فصول مربوط به کودتای ۱۹۰۸
براون شاه را متکی به سفارت روس و بریگاد قزاق میبیند. همدلی او با مجلس آشکار است؛ گزارشش از بمباران، گواه معاصر اروپایی است.
رجال این سلطنت
- محمدعلیشاهشاه کودتا و استبداد صغیر
- ولادیمیر لیاخوففرماندهٔ بمباران مجلس
- حسینپاشاخان امیربهادر جنگوزیر دربار و فرماندهٔ قشون ضد مشروطه
- سرگی مارکویچ شابشالمشاور روسی و معلم محمدعلیشاه
- شیخ فضلالله نوریپیشوای شرعی مخالف مشروطهٔ عرفی
رویدادها
- تصویب قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی۲۴ فروردین ۱۲۸۶
- بازگشت اتابک اعظم به ایران و تشکیل کابینه رئیسالوزرایی۳۰ فروردین ۱۲۸۶
- بحران داخلی بهارستان و انشقاق میان صنیعالدوله و سعدالدوله۲۰ اردیبهشت ۱۲۸۶
- انقلاب مالیاتی بهارستان و قانون الغای تیولداری و تسعیر۲۵ اردیبهشت ۱۲۸۶
- شورش مسلحانه سالارالدوله در غرب کشور و ادعای سلطنت۲۷ اردیبهشت ۱۲۸۶
- بحران اصل هشتم متمم قانون اساسی و مناقشه مساوات حقوقی اقلیتها۲۸ اردیبهشت ۱۲۸۶
- مناقشه بر سر اصل دوم متمم و نظارت پنج مجتهد طراز اول۱۰ خرداد ۱۲۸۶
- ترور میرزا علیاصغرخان اتابک اعظم در بهارستان۸ شهریور ۱۲۸۶
- قرارداد ۱۹۰۷ سنپترزبورگ۹ شهریور ۱۲۸۶
- امضای متمم قانون اساسی۱۵ مهر ۱۲۸۶
- انجمن خدمت و سوگند درباریان در بهارستان۵ مهر ۱۲۸۶
- آشوب میدان توپخانه و محاصرهٔ بهارستان۱۵ آذر ۱۲۸۶
- گفتار روحالقدس: نطق غیبی سلطانالعلماء۱۴ آبان ۱۲۸۶
- جنگ سکمنآباد و تلگراف اقبالالسلطنه۲۱ شهریور ۱۲۸۶
- سوءقصد به کالسکه محمدعلیشاه۹ اسفند ۱۲۸۶
- به توپ بستن مجلس و واقعه باغشاه۲ تیر ۱۲۸۷
- فتح تهران و اعادهٔ مشروطیت۲۲ تیر ۱۲۸۸