مشیرالدوله · سپهسالار
میرزا حسینخان سپهسالار
صدراعظم اصلاحگر عهد ناصری
زاد
هجری شمسی
شاهنشاهی
۲۳۸۶
میلادی
۱۸۲۷
مرگ
هجری شمسی
شاهنشاهی
شهریور ۲۴۳۹
میلادی
۱۸۸۱
- تبار و خاستگاه
- قزوین / تهران؛ فرزند میرزا محمدنبی خان قزوینی.
- خانواده
- میرزا حسینخان مشیرالدوله سپهسالار اعظم.
- پایگاه اجتماعی
- اشرافیت دیوانی اصلاحطلب؛ صدراعظم نوساز عصر ناصری.
- چرا در این داستان است
- بنیانگذار دربار اعظم (کابینه هیئت وزرا)، مجالس ششگانه عدلیه و طراح موازنه اقتصادی از طریق امتیاز رویتر.
خلاصه
صدراعظم اصلاحگر ناصرالدینشاه پس از امیرکبیر. تأسیس دارالشورای دولتی، نظام قضایی نو، و سفر اول فرنگ شاه. قرارداد رویتر کارنامهٔ او را لکهدار کرد و به عزل او انجامید.
زندگی و کار
سفارت استانبول و صدارت نوساز
دوازده سال سفیر ایران در عثمانی بود و اصلاحات تنظیمات را مشاهده کرد. در ۱۲۵۰ ش به صدارت رسید و لایحه دربار اعظم را تدوین نمود.
امتیاز رویتر و عزل در انزلی
برای جلب سرمایه بریتانیا و موازنه در برابر روسیه امتیازنامه ۱۸۷۲ رویتر را بست؛ اما در بازگشت از سفر اول فرنگ در بندر انزلی با شورش درباریان معزول گردید.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
فریدون آدمیت — ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران
اندیشه ترقی و حکومت قانون
آدمیت سپهسالار را از برجستهترین دولتمردان عهد قاجار میداند که کوشید حکومت را قانونمند کند.
پادشاه همزمان
- ناصرالدینشاهشاه نیمقرن ناصری
رویدادها
- امتیازنامه انحصاری بارون جولیوس دو رویتر۲۵ تیر ۱۲۵۱
پیوستگان
- میرزا ملکمخان ناظمالدولهنظریهپرداز قانون و ناشر روزنامهٔ قانون
- میرزا یوسفخان مستشارالدولهنظریهپرداز قانونخواهی؛ مؤلف رسالهٔ یک کلمه