ملکالمتکلمین · واعظ
نصرالله بهشتی ملکالمتکلمین
مرگ
شاهنشاهی
تیر ۲۴۶۷
میلادی
ژوئن ۱۹۰۸
- تبار و خاستگاه
- اصفهان؛ خاندان بهشتی.
- خانواده
- حاج میرزا نصرالله بهشتی ملقب به «ملکالمتکلمین»؛ پدر دکتر مهدی ملکزاده (مورخ مشروطیت).
- پایگاه اجتماعی
- وعاظ منورالفکر، خطبای انقلابی و رهبران مخفی بابی ازلی.
- چرا در این داستان است
- محبوبترین و تأثیرگذارترین سخنور انقلاب مشروطه، عضو ارشد انجمن باغ میکده و شهید واقعه باغشاه.
خلاصه
واعظ پرشور تهران. مردم را به مجلس و مشروطه میخواند. فردای بمباران در باغشاه خفه شد. پسرش ملکزاده تاریخ انقلاب را نوشت؛ پس هر ستایش خانوادگی را باید جدا شنید.
زندگی و کار
خطابه بر فراز منبر و سازماندهی مخفی
ملکالمتکلمین با فن بیان مسحورکننده خویش مفاهیم آزادی، قانون و نفی استبداد را از فراز منابر به میان تودهها برد. او در کنار میرزا جهانگیرخان و یحیی دولتآبادی عضو هسته مرکزی کمیته انقلاب در باغ میکده بود و در هجرت صغری به شاه عبدالعظیم، منابع مالی متحصنان را از طریق سالارالدوله تأمین کرد و تعریف عدالتخانه به مثابه مجلس شورا را انشا نمود.
فاجعه شهادت در باغشاه
در جریان کودتای ۲ تیر ۱۲۸۷ دستگیر و به زنجیر کشیده شد. در ۴ تیرماه، به دستور مستقیم محمدعلیشاه در باغشاه با طناب دار خفه شد و پیکرش در نزدیکی دروازه قزوین به خاک سپرده شد.
داوری منابع
اینها حکم تاریخ نیستند. حرف هر کتاب جدا آمده تا کسروی با ناظمالاسلام یا براون قاطی نشود.
کسروی او را از آزادیخواهان پاکدل میشمارد، ولی به واعظیاش بیاعتنا نیست؛ مرد سخن است، نه تدبیر سیاست.
ملکزاده مرگ پدر را حماسهٔ مشروطه میکند. به عنوان سند قتل اولدست است، به عنوان داوری با فاصله باید خوانده شود.
پادشاه همزمان
- محمدعلیشاهشاه به توپ بستن مجلس
رویدادها
- به توپ بستن مجلس و واقعه باغشاه۲ تیر ۱۲۸۷
پیوستگان
- میرزا جهانگیرخان صور اسرافیلروزنامهنگار و شهید مشروطه
- سید محمد طباطباییپیشوای روحانی مشروطه در تهران
- سید عبدالله بهبهانیپیشوای سیاسیتر روحانیان مشروطهخواه تهران